قلعه محمد خان دشتی

در 2 کیلومتری روستای "دهرود علیا"از توابع شهرستان دشتستان خرابه های یک قلعه فئودالی قراردارد که به نام قلعه محمدخان مشهور است.این قلعه که بر روی تپه ای بلند و مشرف بر رودخانه مجاور ساخته شده است به محمدخان یکی از خوانین دشتی تعلق داشته که روزکاری بر این مناطق واز جمله روستای دهرود وبلوک پشتکوه حکومت میکرد.قلعه مورد ذکر که امروزه به صورت مخروبه درآمده از جمله قلعه هایی است که به دستور وی ساخته شده بود و در فصل تابستان که هوای جلگه دشتستان گرم می باشد مشارالیه به این مناطق کوهستانی که از هوای معتدل تری برخوردار می باشد آمده و مدتی در این قلعه به سر می برد.

این قلعه که از نظر معماری در کمال دقت و ظرافت بنا گردیده در اصل بنایی است چهارگوش که دارای 14 اتاق بزرگ و کوچک بوده ومشتمل بر2 قسمت بیرونی و اندرونی میباشد.قسمت بیرونی این قلعه به وسیله راهرویی باریک از قسمت اندرونی آن جدا می گردد.در دو طرف راهروی باریک دو درب وجود دارد که قسمت های بیرونی و اندرونی را به یکدیگر مرتبط میسازد.در وسط راهروی پلکانی به چشم میخورد که به بام قلعه راه دارد. دیوارها وستون های این قلعه بسیار محکم ساخته شده و ضخامت دیوار ها و ستون های آن حدود یک متر میباشد.مصالحی که در ساختن این قلعه بکار رفته همه از سنگ و گچ است.

طول این قلعه 30 و عرضش 16 متر است.و زیر بنایی در حدود 480متر مربع را دربرگرفته است.بلندی اتاق ها از کف تا زیر سقف 5/3متر میباشد. در هریک از اتاق ها یک بخاری دیواری تعبیه شده که در زمستان با آتش هیزم اتاق را گرم نگه میداشته است.

هرچند این قلعه به دوره فئودالی برمی کردد ولی بر خلاف قلاع همزمان خود فاقد حصار یا برج میباشد ولی باید متذکر شد که از لحاظ سوق الجیشی و نظامی در محل بسیار مناسبی بنا کردیده است,زیرا از جانب مشرق و جنوب رودخانه مجاور با دیواره بلند خود دسترسی به آن را غیرممکن ساخته و از جانب شمال و غرب نیز کاملا مسلط بر جلگه پیرامون خود میباشد,علاوه بر این در دیوارها و ستون های این قلعه سوراخ ها و روزنه هایی جهت دیده بانی و تیراندازی تعبیه شده که در موهقع خطر قلعه بانان از ان استفاده کنند.

چیزی که در این قلعه بسیار جالب بوده  وجود چاهی است که در ضلع شرقی قلعه و درست در کنار دیوار آن حفر گردیده و تا بستر رودخانه ای که در پایین قلعه جریان دارد راه دارد. بلندی این چاه که بر لب پرتگاه حفر شده تقریبا 35 متر است و دیواره آن از بالا تا حدود 3 یا 4 متری به پایین به وسیله سنگ یا ساروج پوشیده شده است.چاه مورد اشاره در مواقع خطر و هنگامی که قلعه به محاصره دشمن در می آمده است از اهمیت زیادی برخوردار بوده است زیرا در چنین مواقعی تنها راه دسترسی به آب به حساب می آمده است.